Raqamli Transformatsiya va Sun’iy Intellekt
BIOINFORMATIK TIZIMLARDA BIOLOGIK SIGNALLARNI RAQAMLASHTIRISH VA SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA TAHLIL QILISHNING MATEMATIK HAMDA DASTURIY TA’MINOTINI ISHLAB CHIQISH
1 Axborot texnologiyalari va menejment universiteti
Zenodo DOI: 10.5281/zenodo.19872385
Keywords
Abstract
Mazkur maqolada bioinformatik tizimlarda biologik signallarni raqamlashtirish va ularni sun’iy intellekt asosida tahlil qilishning matematik hamda dasturiy ta’minotini ishlab chiqish masalasi ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda biologik signallarni qayta ishlashning asosiy bosqichlari, ya’ni analog signalni diskretlashtirish, kvantlash, filtrlash, normallashtirish, segmentatsiyalash, xususiyatlarni ajratish va klassifikatsiyalash jarayonlari yagona matematik model asosida ifodalangan. Eksperimental va metodologik asos sifatida ochiq ilmiy ma’lumotlar bazalari hamda biologik signallarni qayta ishlash bo‘yicha zamonaviy yondashuvlardan foydalanildi. Taklif etilgan yondashuv asosida ma’lumotlarni import qilish, signalni vizuallashtirish, filtrlash, xususiyatlarni ajratish va sun’iy intellekt asosida tasniflash modullarini o‘z ichiga olgan dasturiy arxitektura ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari biologik signallarni tahlil qilishda oldindan qayta ishlash bosqichi va xususiyatlar fazosini shakllantirish klassifikatsiya sifatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini tasdiqladi. Shuningdek, ishlab chiqilgan modulli yondashuv EKG, EEG va EMG kabi turli signal turlarini yagona platforma asosida qayta ishlash imkonini berishi ko‘rsatildi. Taklif etilgan yechim bioinformatika, biotibbiy monitoring, intellektual diagnostika tizimlari hamda o‘quv-ilmiy laboratoriyalarda qo‘llash uchun istiqbolli hisoblanadi.
References
- Pardayeva G. A., Raximqulov I. S. Development of an information system for statistical analysis of citizens’appeals //Universal journal of academic and multidisciplinary research. – 2026. – Т. 4. – №. 32. – С. 87-90.
- Zohirov K., Temirov M., Boykobilov S., Berdiev G., Ruziboev F., Egamberdiev K., Sattorov M., Pardayeva G., Madatov K. Electromyography-Based Sign Language Recognition: A Low-Channel Approach for Classifying Fruit Name Gestures // Signals. 2025. Vol. 6. Article 50.
- Pardayeva G. A., Ashirov M. B. An optimized system model and software tool for passenger transportation management //Universal journal of academic and multidisciplinary research. – 2026. – Т. 4. – №. 32. – С. 123-126.
- Hausdorff J.M., Ivanov P.Ch., Mark R.G., Mietus J.E., Moody G.B., Peng C.-K., Stanley H.E. PhysioBank, PhysioToolkit, and PhysioNet: Components of a New Research Resource for Complex Physiologic Signals // Circulation. 2000. Vol. 101. No. 23. P. e215–e220.
- Zaynidinov H.N., Rajabov F.F. Методы и алгоритмы предварительной обработки биомедицинских сигналов // Автоматика и программная инженерия. 2018. № 4(26). С. 56–60.
- Zohirov K., Makhmudjanov S., Ruziboev F., Berdiev G., Temirov M., Sherboboyeva G., Achilova F., Pardayeva G., Boykobilov S. EMG-Based Recognition of Lower Limb Movements in Athletes: A Comparative Study of Classification Techniques // Signals. 2025. Vol. 6. Article 45.
- Abdunazarovna P. G. A Project-based way to use open biological data in bioinformatics education //Universum: психология и образование. – 2026. – Т. 2. – №. 1 (139). – С. 31-32.
- Goldberger A.L., Amaral L.A.N., Glass L.,