JBT Journal
Advanced

Raqamli Transformatsiya va Sun’iy Intellekt

BUYUMLAR INTERNETI EKOTIZIMIDA TEXNOLOGIK JARAYONLAR SAMARADORLIGINI OSHIRISH MASALASIGA OID (ISHLAB CHIQARISH KORXONASI MISOLIDA)

Gulyamov Shuxrat Mannapovich1, Usmanova Nargiza2, Doshanova Malika Yuldashovna2, Gayratov Zafar2

1 Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti

2 Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU

Zenodo DOI: 10.5281/zenodo.23913356

Keywords

Industry 4.0 sanoat avtomatlashtirish real vaqt monitoringi ishlab chiqarish korxonasi texnologik jarayonlar Cloud Computing Cisco Packet Tracer aktuatorlar sun’iy intellekt aqlli ishlab chiqarish edge computing Industrial Internet of Things (IIoT) adaptiv boshqaruv sensorlar MATLAB Buyumlar Interneti (IoT)

Abstract

Mazkur maqolada ishlab chiqarish korxonasi misolida Buyumlar Interneti (Industrial Internet of Things, IIoT) ekotizimida texnologik jarayonlar samaradorligini adaptiv boshqaruv asosida oshirish masalasi tadqiq etilgan. IIoT infratuzilmasining asosiy komponentlari, jumladan sensorlar, aktuatorlar, aloqa tarmoqlari, Edge va Cloud platformalari hamda sun’iy intellekt texnologiyalarining o‘zaro integratsiyasi tahlil qilingan. Texnologik jarayonlarni real vaqt rejimida monitoring qilish va boshqarish uchun adaptiv boshqaruvning matematik modeli ishlab chiqilgan hamda uning formal tavsifi keltirilgan. Tadqiqot obyekti sifatida Navoiy kon-metallurgiya kombinati tanlanib, Cisco Packet Tracer muhitida IIoT arxitekturasi va MATLAB dasturiy muhitida adaptiv boshqaruv modeli ishlab chiqilgan. Modellashtirish natijalari IoT asosidagi adaptiv boshqaruv tizimi favqulodda vaziyatlarga javob berish vaqtini sezilarli darajada qisqartirishini, ishlab chiqarish xavfsizligini oshirishini, inson omiliga bog‘liqlikni kamaytirishini hamda korxonaning umumiy texnologik va iqtisodiy samaradorligini yaxshilashini ko‘rsatdi. Olingan natijalar sanoat korxonalarida IIoT texnologiyalarini joriy etish va aqlli ishlab chiqarish tizimlarini rivojlantirish uchun amaliy ahamiyatga ega.

Views: 70 Published: 2026-10-28 Pages: 68-77 Volume: 4 Issue: 5-Special-Issues

References

  1. The Industrial IoT Ecosystem: Key Framework and Top Components/ https://thinkpalm.com/blogs/the-industrial-iot-ecosystem-key-framework-and-top-components/Internet resurs (kirish 03.03.2026)
  2. The Most Important Benefits and Challenges of Industrial IoT/https://www.iotforall.com/benefits-challenges-industrial-iot
  3. https://www.cisco.com/site/us/en/learn/topics/industrial-iot/what-is-industrial-iot.html
  4. Judijanto L., Internet of Things (IoT) as a driver of the industrial revolution 4.0 towards economy 5.0/ International journal of financial economics, Vol.1, No.7
  5. https://www.controleng.com/a-practical-approach-to-industrial-iot-and-device-management/
  6. (https://wikep.net/index.php/IJEFE/article/view/909)
  7. Растригин Л. А. Адаптация сложных систем: Методы и приложения. - Рига: Зинатне, 1981. - 375 с.