JBT Journal
Advanced

Raqamli Transformatsiya va Sun’iy Intellekt

IOTGA ASOSLANGAN ZARARLI DASTURLARNI ANIQLASH MODEL VA ALGORITMLARI

Abdumalikov Akmaljon Abduxoliq o‘g‘li1, Qodirova Laylo Sobir qizi1

1 Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zMU Jizzax filiali

Zenodo DOI: 10.5281/zenodo.20727741

Keywords

IoT xavfsizligi gibrid model genetika algoritmi XGBoost malware aniqlash zararli dasturlar

Abstract

Ushbu maqola IoT tizimlarida zararli dasturlarni aniqlash uchun yangi gibrid xavfsizlik model va algoritmlarini taklif etadi. Zararli dasturlarning mohiyati, turlari (viruslar, troyanlar, ransomware, botnetlar) va IoTga ta’sirini tahlil qilib, mavjud aniqlash usullarining cheklovlari aniqlandi. Taklif etilgan model XGBoost algoritmini genetika algoritmi bilan birlashtirishga asoslanadi va IoT qurilmalarida real vaqt rejimida ishlay olishi uchun engil vaznli komponentlardan iborat. Maqola natijalari IoT tarmoqlarida xavfsizlikni ta’minlashning yangi, samarali yo‘nalishini ochib beradi.

Views: 105 Published: 2026-02-28 Pages: 241-244 Volume: 4 Issue: 1

References

  1. Farfoura, M. E., Mashal, I., Alkhatib, A., Batyha, R. M., & Rosiyadi, D. A novel lightweight machine learning framework for IoT malware classification based on matrix block mean downsampling. Ain Shams Engineering Journal, 16(1), 103205. 2025. https://doi.org/10.1016/j.asej.2024.103205
  2. Alanzi, S. M., Alzahrani, A. J. IoT malware detection using hybrid deep learning algorithms. IJCSNS International Journal of Computer Science and Network Security, 24(12), 2024. https://doi.org/10.22937/IJCSNS.2024.24.12.1
  3. Adil, M., Jamjoom, M. M., Ullah, Z. A. novel malware detection framework for Internet of Things applications. Computers, Materials & Continua, 84(3), 4363–4380. 2025. https://doi.org/10.32604/cmc.2025.066551
  4. Garcia, S., Parmisano, A., Erquiaga, M. J. IoT-23: A labeled dataset with malicious and benign IoT network traffic (Version 1.0.0) [Data set]. Zenodo. 2020. http://doi.org/10.5281/zenodo.4743746
  5. Pai, V., Karthik Pai, B. H., Sudhiksha, G. S., Kamath, V., Varsha, K., Manjunatha, S. Systematic approach for malware detection in IoT devices: Enhancing security and performance. International Journal of Computational Intelligence Systems, 18(1), Article 196. 2025. https://doi.org/10.1007/s44196-025-00939-9
  6. Arya, M., Arya, S., Arya, S. An evaluation of real-time malware detection in IoT devices: Comparison of machine learning algorithms with RapidMiner. 2023 IEEE International Conference on Electro Information Technology (eIT), 77–82. 2023. https://doi.org/10.1109/eIT57321.2023.10187265