JBT Journal
Advanced

Raqamli Transformatsiya va Sun’iy Intellekt

NATURAL LANGUAGE PROCESSING (NLP) ASOSLARI VA MATNNI TAHLIL QILISH

Khusan Ikromov1, Shoxsanam Botirova1

1 Andijon davlat texnika instituti .

Abstract

Ushbu maqolada tabiiy tilni qayta ishlash (Natural Language Processing, NLP) texnologiyalarining asosiy tamoyillari va ularning o‘zbek tilida qo‘llanish imkoniyatlari yoritilgan. Maqolada morfologik, sintaktik, semantik va hissiy tahlil bosqichlari keng tahlil qilinib, har bir bosqich uchun zamonaviy mashinani o‘rganish va chuqur o‘rganish asosidagi modellar (BERT, FastText, LSTM va boshqalar) qo‘llanilgan. Tadqiqot davomida 1 milliondan ortiq o‘zbekcha matnlar korpusi tuzilib, prototip dasturiy ta’minot yaratilgan. Natijalar model samaradorligining yuqoriligini (aniqlik 89–92%) ko‘rsatdi. Shuningdek, mavjud lingvistik resurslarning cheklanganligi sababli, kelgusidagi ilmiy izlanishlarda o‘zbek tiliga mos NLP vositalarini yanada rivojlantirish zarurligi asoslab berilgan.

Views: 131 Published: 2025-06-16 Pages: 140-146 Volume: 3 Issue: 3

References

No references listed for this article.